Print (it) Your Self

Vrijdag 16 mei: Workshop letterpress posters ontwerpen en drukken.

close up van een aantal zwart geinkte houten letters vastgeklemd met holwit en regelwit in het bed van een drukpers.

Welnu. Ik maak dus grafiek. Niet die met een x- en y-as en zo' n lijn die naar rechtsboven moet gaan, maar wat ook prentkunst genoemd wordt.

Grafiek is de verzamelnaam voor werk gemaakt met een grafische techniek. Zeefdrukken, etsen, lithografie, lino- en houtsnede, boekdruk: allemaal grafische technieken.

Specifiek aan grafiek: dat je er meer dan eentje van kan maken. Oftewel, werk in oplage. 60 T-shirts zeefdrukken, oplage 40 van je ets, 200 exemplaren van je poster in boekdruk, etc.

Boekdruk? Wellicht inmiddels ook in het NL beter gekend als letterpress. Losse letters die bij elkaar gezet worden en zo woorden, zinnen, een boodschap vormen. Boekdruk is echt bijzonder. Zodra je er in duikt merk je aan alles dat er zes eeuwen ontwikkeling in zit. Elk probleem dat je tegenkomt is al eens op een elegante manier opgelost.

Closeup van duim en wijsvinger die een blokje in loden letters gezette tekst vasthouden. Het geheel wordt bij elkaar gehouden door een touwtje dat eromheen gewikkeld is. De tekst staat in spiegelbeeld maar het betreft in ieder geval een schreefletter.

De principes zijn hetzelfde maar het formaat van de letters maakt veel uit (zie hier voor wat voorbeelden). De kleinere letters zijn van lood gemaakt. Een tekstje zetten in 12 punts Garamond is als de inhoud van een doosje lucifers netjes rechtop naast elkaar zetten. Dat vergt een heel bepaald soort geduld en aandacht kan ik u zeggen!

Naarmate de letter groter wordt neemt ook het gewicht toe. Loodzwaar. Vanaf een zekere grootte zou het echt te erg worden en dus werden de grotere letters van hardhout gemaakt. Dat omslagpunt ligt ergens bij 60 punten (dat is 5 cicero, maar dat maatsysteem behandelen we een andere keer!). Zodra de letters zo groot worden als het luciferdoosje zelf, dan zijn ze in lood niet meer te hanteren.

Grote houten letters worden ook wel biljetletters genoemd. Biljet als in aanplakbiljet: poster, affiche. Grote letters voor op grote vellen papier.

Om de collectie van het grafisch atelier te leren kennen ben ik er posters mee gaan maken. Voor de exposities aldaar, of ook wel met een eigen tekst.

Deze was voor de zesde editie van de zines beurs + expositie:

Foto van een typografische poster. in een staand raster van 3 bij 2 vierkanten staat telkens een letter: Z, I, N, E, S. Elke letter is in een andere stijl. De meeste tekst is in het zwart behalve de Z, E en S. Zo is in het woord Zines ook Zes te lezen. In het laatste vierkant rechtsonder staat in hoofdetters: VOLUME 6. Zines beurs, 18 februari. Expo t/m 21 maart. Grafisch Atelier Hilversum. gahilversum.nl/zines.

In digitale tools kun je heel eenvoudig dingen over elkaar heen leggen. Met fysiek drukwerk betekent dat een extra drukgang en netjes passen meten zodat het op de juiste plek terecht komt!

Foto van een man die, met serieus geconcentreerde smoel, een alreeds in zwart bedrukt vel aanlegt op de cylinder van een grote drukpers. Daarvoor zien we het bed van de pers met daarin rood geinkte letters die op het vel terecht zullen komen.

Posters maken met dit analoge materiaal is dus echt heel tof. Als je daar nou ook zin in hebt gekregen: vrijdag 16 mei geef ik een workshop van een hele dag waarin je zelf je eigen poster kunt ontwerpen, zetten en drukken. Welkom!