Bildung

Wat heeft twintig dagen achtereen ouderwetsch bloggen opgeleverd? Schrijven dwingt je exact te formuleren. Formuleren verscherpt het denken. Da's geen nieuw inzicht, maar dat zelf ervaren is een stuk verfrissender dan het van horen zeggen tegenkomen.

De dagelijkse gewoonte is nog wat fragiel. Meestal het laatste ding van de dag en dat heeft al wat valreep-posts opgeleverd. Door de dag heen korte notities maken van gedaan, gezien, gelezen en gedacht is de basisvoorwaarde. Tussen die kleine brokjes en halve flarden zit altijd wel iets dat gaat vonken en zo vraagt om nadere verkenning.

De langere posts zijn samengesteld uit reeds bestaande fragmenten en notities. De kortere berichten zijn zelf zo'n fragment. Liefst zou ik in deze posts twee of drie van die fragmenten bij elkaar brengen, dat levert rijker materiaal op om op voort te bouwen.

21/365

Roy Scholten

Het lijkt erop dat die uitbundige lijnversieringen in en om lombarden/versalen ontstaan zijn uit steeds eenvoudiger lijntekeningen van het acanthusmotief. Vandaaruit ontwikkelt zich weer een heel nieuw repertoire aan krullen, lussen, haaltjes en meer.

Sakramentar Heinrichs II. – BSB Clm 4456

https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb00050763?page=125 1002-1014, Germany, Regendsburg Sakramentar Heinrichs II. – BSB Clm 4456.jpg

Evangeliar – BSB Clm 4454

https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb00004502?page=72 Anfang 11. Jahrhundert, Reichenau, Image: Evangeliar – BSB Clm 4454.jpg

Bibel: Neues Testament (ohne Evangelien) – BSB Clm 18128 !!

https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb00072163?page=133 1075-1100 image: Bibel Neues Testament (ohne Evangelien) – BSB Clm 18128.jpg

Cambridge, Corpus Christi College, MS 048: Bible

https://parker.stanford.edu/parker/catalog/wx717zj2675 1170, England, St. Albans Image: 048243RTC46.jpg

Scheyerer Matutinalbuch, Bd. 1 – BSB Clm 17401

https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb00091699?page=55 1215-1230, Germany, Scheyern image: Scheyerer Matutinalbuch, Bd. 1 – BSB Clm 17401.jpg

Carmina Burana – BSB Clm 4660

https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb00085130?page=7 1230, Germany, Kärnten/Steiermark oder Südtirol image: Carmina Burana – BSB Clm 4660.jpg

Psalterium (psautier latin dit de saint Louis et de Blanche de Castille)

https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b7100723j/f284.item.zoom 1225-1235

Psautier dit de saint Louis

https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b8447877n/f186.item.zoom 1270-1274 Mooie eenvoudige lombarden

Book of Hours and Psalter

https://cdm16003.contentdm.oclc.org/digital/collection/p15150coll7/id/49173 1300-1350

20/365

Roy Scholten

The elastic weaving of figure and plant motifs so typical of romanesque illumination gets more and more untangled towards the gothic period. Human figures don't have to bend and stretch to fill or fit the initial letter anymore.

These more naturalistic poses and proportions in gothic initials result in increased open space within the shape of the enclosing letter. These spaces get filled with solid color or patterns.

I just might revisit these pattern explorations printed a few years ago.

19/365 #patterns #calligraphicspace

Roy Scholten

12 thumbnails of pages that describe and illustrate a very condensed history of the illuminated initial in manuscripts.

Twelve pages of a very condensed history of the illuminated initial in manuscripts from western Europe. Covering the 1000+ years between Late Antiquity and the Gothic period, passing by Insular and Merovingian, Carolingan, Ottonian and Romanesque styles/periods.

One main thread across these centuries is the push and pull between classical clarity, separation and definition versus medieval ambigious weaving and merging of text, image and decoration.

18/365 #calligraphicspace #medieval

Roy Scholten

In de studio is de muur waar ik de collectie vogelprenten had hangen weer vrijgekomen. Er moeten nog wat spijkers bij om de volledige productie tot nu toe te tonen, maar het zet ook zo al aan tot doorgaan.

Een gestileerde lijntekening in rood, gezet in Lego, met gestileerde water en riet als omgeving.

Een voorloper van het 50 vogels project was deze ibis.

Verschillende staten van de ibisprent in legodruk.

Hier heb ik de verschillende staten van de prent bewaard om voor mezelf inzichtelijk te maken hoe een dergelijk beeld opgebouwd kan worden. Een verschil met de vogelprenten die wel in de serie van 50 passen is dat dit vooral een lijntekening van een ibis is. Dat resulteert in een grafischer, meer gestileerde afbeelding. En de ibis komt niet in het wild in Nederland voor, dat is ook een voorwaarde om binnen de serie te passen.

Een ander aspect dat in de 50 vogels serie al snel uit beeld verdwijnt is een indicatie van een omgeving. Hoe meer detail in de verbeelding van de vogel zelf, hoe meer drukgangen daarvoor nodig zijn. Extra drukgangen om ook nog een omgeving te suggereren zouden de arbeid voor elke oplage te groot maken. Enkel de vogel zelf weergeven bleek daarbij al snel ook krachtiger beelden op te leveren.

17/365 | #50vogels

Roy Scholten

Initial letter C decorated with interlacing scrolls of acanthus. Detail from the Stavelot Bible, Add MS 28107, 4r.

The acanthus motif is a specific type of ornament with a long history. Used throughout the centuries in Europe and elsewhere. From classical Greek and Roman architecture, and romanesque book illumination to Arts & Crafts wallpaper designs, Jugendstil objects and more. Truly an evergreen.

In book illumination often used in combination with, or as motif for, scroll and interlace decoration. But even given these terms that strive to identify specific, discrete elements of decoration, it's interesting to that looking at the Stavelot Bible initial above it's impossible to tell where the one stops and the other starts.

Visuals like these are continuous and all-at-once. That these treatments are then used to render a single letter is typical for the medieval interest in ambiguous text and image interplay and an example of that remarkable absence of the true representation of nature.

A visual timeline of acanthus styles. Image CC BY-SA 4.0

Timeline of acanthus styles (via Wikipedia):

  • a. Greek
  • b. Roman
  • c. Byzantine
  • d. Romanesque
  • e. & f. Gothic
  • g. Renaissance
  • h. & i. Baroque
  • j. & k. Rococo

16/365

Roy Scholten

Er staan zo. veel. Middeleeuwse manuscripten gedigitaliseerd online.

Vandaag examplaren uit de Ottoonse periode bekeken:

Het blijft me raken.

15/365

Roy Scholten

Barometer zegt mooi.

14/365

Roy Scholten

De verluchte initiaal in Middeleeuwse handschriften fascineert me mateloos. Maar welke dan het meest, en waarom? De specifieke vorm van de versierde beginletter in een handschrift heeft immers een geschiedenis van ruim duizend jaar.

Screenshot van een mindmap voor Calligraphic Space Zine nummer 4 met een notitie over proto-penwerk.

Dit in kaart brengen doe ik in een digitale mindmap. Daarin kan ik snel schuiven met, en wisselen tussen, de grote brokken. De details bij een specifiek onderdeel voeg ik toe in het bijbehorende notitieveld. Dit zijn vooralsnog vooral links naar online bronnen en wat eerste losse flarden eigen gedachten. De mindmap bevat dus het voorwerk voor uiteindelijk verder uit te schrijven alinea's.

Op deze manier kan ik tegelijkertijd bouwen aan de structuur en de inhoud van dit stuk. 's Fijn.

13/365

Roy Scholten

Een mistig middaguur op de Westerheide.

Een kalme wandeling met kleine variaties op de vaste route vanwege een wel heel luide roffel vanuit de boomtoppen.

Een kluitje staartmezen, koolmees, pimpelmees, boomklever, grote bonte specht, een lichte buizerd. Matkop of glanskop, het blijft lastig.

12/365

Roy Scholten

Enter your email to subscribe to updates.